علت اصلی پوسیدگی دندان چیست؟ + علائم ، پیشگیری و درمان

پوسیدگی دندان یکی از بیماری‌هایی است که اگر به موقع برای درمان آن اقدام نشود می‌تواند مشکلات بسیاری را برای فرد به وجود ورد. معمولا افراد هنگامی متوجه پوسیدگی دندان خود می‌شوند که وضعیت آن خیلی وخیم شده و با درد شدیدی در آن ناحیه همراه است. پوسیدگی علل و نشانه‌های مختلفی دارد که با توجه به آن‌ها می‌توان از بروز آن تا حد زیادی جلوگیری نمود. اگر می‌خواهید در مورد علت و راه حل پیشگیری از پوسیدگی دندان اطلاعات بیشتری کسب کنید پیشنهاد می‌کنیم تا پایان این مطلب با ما همراه باشید.

پوسیدگی دندان چیست؟

پوسیدگی دندان یکی از شایع‌ترین مشکلاتی است که هر فردی احتمال دارد آن را تجربه کند. این اتفاق به دلیل یک سری حفره‌هایی که در دندان‌ها ایجاد می‌شود و منجر به سوراخ شدن سطح دندان می‌گردد به وجود می‌آید. در واقع هنگامی که مینای دندان یا همان لایه سخت و رویی آن تخریب شده و دچار تغییر رنگ می‌شود پوسیدگی رخ می‌دهد. پوسیدگی دندان می‌تواند در هر سنی و برای هر فردی رخ دهد و موجب خرابی ، عفونت و درد دندان شود. در صورتی که درمان پوسیدگی در مراحل اولیه انجام نشود و فرد اصول بهداشت دهان و دندان را رعایت ننماید موجب شدت یافتن پوسیدگی و نفوذ آن به لایه‌های عمیق‌تر دندان می‌شود. ادامه این فرآیند از دست دادن دندان را به دنبال خواهد داشت.

انواع کلاس پوسیدگی دندان

خرابی و پوسیدگی دندان‌ها در کلاس‌های مختلفی قرار می‌گیرد و دندانپزشک با توجه به میزان خرابی بهترین روش درمانی را برای رفع این مشکل انتخاب می‌کند. در ادامه انواع پوسیدگی در دندان‌ها را بیشتر مورد بررسی قرار می‌دهیم.

·        کلاس 1: پوسیدگی‌های قابل مشاهده در سطح

این دسته از پوسیدگی‌ها بر روی سطح دندان قابل مشاهده هستند. معمولا پوسیدگی کلاس 1 در دندان‌های انتهایی که وظیفه جویدن را بر عهده دارند رخ می‌دهد. در این نوع خرابی بر روی سطح دندان حفره‌ها و تیرگی‌هایی به وجود می‌آید.

·        کلاس 2: پوسیدگی‌های غیرقابل مشاهده در سطح

در صورتی که خرابی یا آسیب دیدگی دندان‌ها در دیواره‌های کناری آن‌ها مانند دندان آسیاب رخ دهد به طوری که به راحتی قابل مشاهده نباشد پوسیدگی کلاس 2 رخ می‌دهد. در این نوع پوسیدگی احتمال تخریب همزمان دو دندان خیلی بیشتر است.

·        کلاس 3: پوسیدگی بین دندانی

اگر پوسیدگی در دندان‌های جلو رخ دهد و دیواره‌های کناری دندان‌ها را تخریب نمایند، پوسیدگی از نوع کلاس 3 و غیر قابل مشاهده است.

·        کلاس 4: پوسیدگی تا لبه دندان‌ها

این نوع پوسیدگی نسبت به کلاس 3 شدت بیشتری دارد و دندان‌های جلویی را تا خط بالایی آن‌ها درگیر می‌کند.

·        کلاس 5: پوسیدگی تا خط لثه

بر خلاف کلاس 4 در این کلاس پوسیدگی بین دندانی به طرف پایین و خطوط بین لثه و دندان رخ می‌دهد.

·        کلاس 6: پوسیدگی عمده در دندان‌ها

شدید‌ترین نوع پوسیدگی است و به طور گسترده در سطح بالایی دندان‌ها اتفاق می‌افتد.

مهم‌ترین علل پوسیدگی دندان

خرابی دندان‌ها می‌تواند دلایل مختلفی داشته باشد که از جمله مهم‌ترین آن‌ها می‌توان به موارد زیر اشاره نمود.

  • باکتری‌ها
  • تغذیه نامناسب
  • عدم رعایت کافی بهداشت دهان و دندان
  • وجود بی‌نظمی و دندان‌های کج که تمیز کردنشان دشوار است.
  • بیماری‌های لثه
  • استفاده از داروهایی مثل داروهای بیماری آسم که موجب خشکی دهان می‌گردد.
  • مصرف سیگار و دخانیات
  • ورود ضربات شدید به دندان‌ها

به طور کلی پوسیدگی در دندان‌ها از طریق پلاک که لایه‌ای از میکروب‌های چسبیده به دندان‌ها هستند به وجود می‌آید. هنگامی که فرد غذا و نوشیدنی‌های مختلف مصرف می‌کند، میکروب‌های موجود در پلاک آن‌ها را به اسید تبدیل می‌کنند و موجب می‌شوند که دندان‌ها خراب شوند. این پلاک‌ها در ابتدا موجب از بین رفتن مینای سخت و بیرونی دندان‌ها می‌شوند و به مرور زمان فرسایش و حفره‌های ریزی را در مینای دندان ایجاد می‌کنند.

چگونه می‌توان از پوسیدگی در دندان‌ها جلوگیری نمود؟

با رعایت نکات بهداشتی و تغذیه‌ای می‌توان به میزان قابل توجهی از پوسیدگی و خرابی دندان‌ها پیشگیری نمود. از جمله این نکات می‌توان به موارد زیر اشاره کرد.

·        انجام چکاپ و مراجعه منظم به دندانپزشک

با توجه به اینکه بیماری‌های دهان و دندان در مراحل ابتدایی پنهان بوده و قابل مشاهده نیستند، بهتر است که معاینه منظم داشته باشیم تا بتوانیم با اطلاع به موقوع از وجود آن‌ها برای درمان و کنترل اقدام کنیم.

·        پرهیز از مصرف فروان شیرینی

شیرینی جات مهم‌ترین عامل محرک باکتری پلاک برای تولید اسید هستند و باید تا حد امکان مصرف آن‌ها را کاهش داد.

·        نوشیدن آب و غذاهای حاوی فلوراید

به میزان کافی آب و غذاهایی که دارای فلوراید هستند برای جلوگیری از تشکیل پلاک و خرابی دندان‌ها استفاده کنید.

·        رعایت بهداشت دهان و دندان

بهداشت دهان و دندان را به طور کامل رعایت نمایید و همیشه از مسواک و نخ دندان استفاده کنید تا بتوانید زیبایی، سفیدی و سلامت دندان‌های خود را حفظ کنید.

روش‌های درمان پوسیدگی دندان

خرابی و آسیب دیدگی دندان‌ها را با توجه به کلاس و شدت آن‌ها به روش‌های مختلفی می‌توان درمان نمود. از بهترین روش‌های درمانی در این رابطه می‌توان به موارد زیر اشاره کرد.

·        رفع پوسیدگی با پر کردن دندان

در مراحل اولیه که میزان خرابی دندان سطحی بوده و هنوز عاج دندان سالم است دندانپزشک معمولا از روش پر کردن با استفاده از مواد ترمیمی برای بستن حفره‌های ریز به وجود آمده در دندان استفاده می‌کند.

·        روکش دندان پوسیده

در صورتی که شدت خرابی بیشتر باشد و دیواره‌های دندان استحکام کافی برای نگهداشتن مواد پر کننده را نداشته باشند، دندان باید روکش شود. در این روش دندانپزشک با برداشتن بافت آسیب دیده و ترمیم آن از روکش‌های سرامیکی یا … برای حفظ دندان استفاده می‌کند.

·        عصب کشی

هنگامی که پوسیدگی گسترده می‌شود بافت زیرعاج دندان و پالپ را نیز درگیر می‌کند، در چنین شرایطی بیمار درد شدیدی خواهد داشت. ازاین‌رو دندانپزشک ابتدا برای عصب کشی دندان اقدام می‌کند و پس از آن پر کردن و روکش گذاری دندان را برای حفظ آن انجام می‌دهد.

·        کشیدن دندان

در مواردی که درمان پوسیدگی دندان به موقع انجام نشود و با استفاده از هیچکدام از روش‌های ذکر شده امکان رفع این مشکل وجود نداشته باشد دندانپزشک مجبور به کشیدن دندان خواهد شد.

راهکارهای خانگی کاهش پوسیدگی دندان

روش‌های خانگی وجود دارد که با رعایت آن‌ها می‌توان میزان پوسیدگی و خرابی دندان‌ها را کاهش داد و یا از بروز آن پیشگیری نمود که در ادامه به آن‌ها اشاره می‌کنیم.

  • بهترین درمان رفع خرابی دندان توجه به رژیم غذایی، کاهش مصرف قند و رعایت اصول بهداشت دهان و دندان است.
  • مصرف کلسیم و ویتامین دی موجب کاهش پوسیدگی و افزایش استحکام دندان‌ها می‌شود.
  • استفاده مرتب از دهان شویه و خمیر دندان‌های حاوی فلوراید نیز می‌تواند در مراحل اولیه موجب رفع پوسیدگی شود.
  • مصرف روغن‌های گیاهی مثل روغن نارگیل و کنجد نیز برای رفع پوسیدگی در دندان‌ها توصیه می‌شود. برای این منظور باید 20 دقیقه این روغن‌ها را در دهان بچرخانید و بعد تف کنید تا باکتری‌ها، پلاک‌ها و التهابات لثه کاهش یابد.
  • استفاده از ریشه شیرین بیان نیز می‌تواند در درمان دندان‌های پوسیده موثر باشد.

برای درمان پوسیدگی دندان به کجا مراجعه کنیم؟

یکی از شایع‌ترین مشکلاتی که می‌تواند برای هر فردی رخ دهد پوسیدگی دندان است. در صورتی که برای درمان این مشکل به موقع اقدام شود می‌توان در همان مراحل اولیه پوسیدگی را رفع نمود و دندان را حفظ کرد. کلینیک‌های دندانپزشکی خدمات متنوعی را برای درمان پوسیدگی و آسیب دیدگی دندان‌ها ارائه می‌دهند. از بهترین کلینیک‌ها برای این منظور می‌توان به عارف کلینیک اشاره نمود که در محیطی زیبا، تمیز و مملو از آرامش و با تیمی مجرب و استفاده از پیشرفته‌ترین تجهیزات با کیفیت‌ترین خدمات را ارائه می‌دهد. ازاین‌رو می‌توانید درمان مشکلات دهان و دندان خود را با اطمینان خاطر به آن‌ها بسپارید.این محتوا را با دوستان خود به اشتراک بگذارید

 

my.clevelandclinic     mayoclinic     healthline

Dental amalgam fillings. U.S. Food and Drug Administration. https://www.fda.gov/medical-devices/dental-devices/dental-amalgam-fillings. Accessed Nov. 3, 2023.

American Dental Association. Understanding and Preventing Cavities (https://www.mouthhealthy.org/en/dental-care-concerns/how-do-we-prevent-cavities). Accessed 3/27/2023.